Sociaal kind toch afzijdig
Mijn 5-jarige dochter is een heel lief en sociaal kind, ook graag gezien bij haar klasgenootjes. Toch stelt zij zich meer en meer afzijdig op tav. haar klasgenootjes.
Zij legt zich ook dingen op die ik niet begrijp: bv. tijdens middagpauze gaat ze apart zitten eten met als reden dat ze zo niet kan praten en sneller kan dooreten; ze wil het liefst helpen opruimen en poetsen met de juffen en schoonmaakpersoneel (welk kind doet dit nu graag?), ze zoekt met opzet gezelschap van een "onpopulair" kindje uit de andere klas tijdens de middagpauze, ze vertelt helemaal niets meer over haar vriendjes... .
Ik begin mij toch wat zorgen te maken en weet echt niet wat de reden zou kunnen zijn voor dit steeds meer teruggetrokken gedrag. Kan iemand mij een inzicht verschaffen in welke hoek ik moet zoeken?
Tsja
Ik ken je kind niet, maar ik kan je wel vertellen hoe het voor mijn jongste kind werkt. Hij is 6 en heel sociaal en graag "onder de mensen", maar ook gevoelig voor (te) veel prikkels.
Thuis zal hij altijd gezelschap zoeken, maar op school is het vaak teveel van het goede en te druk. Hij sluit zich bij periodes af en is dan afwezig en dromerig. Daar heb ik hem thuis overigens nog nooit op kunnen betrappen. Ook vind hij het in al de drukte op school prettig om dingen alleen te doen en zich zo af te sluiten van de drukte. Ik vind het een normale en gezonde manier van reageren.
J.
Denk het toch niet
Het zou kunnen wat je schrijft maar ik denk niet dat mijn dochter overgevoelig is aan prikkels. Dan zou ze 's avonds moe en uitgeput zijn. En dat is helemaal niet het geval. 's Avonds begint voor haar nog een hele avond met leuke dingen.
Ik hoor het graag als iemand nog een idee heeft.
Braaf
Ik heb geen pasklaar antwoord voor je, maar wel wat vragen.
Dat helpen van de juf bijvoorbeeld. Het kan zijn dat ze dat doet om de omgang met klasgenootjes te vermijden, dan is het dus een negatieve motivatie. Het kan ook zijn dat ze dat doet omdat ze echt graag wil helpen, uit een soort doorgeschoten braaf zijn, het anderen graag naar de zin willen maken, denken dat zoiets hoort bij een "goed" kindje zijn. Heeft ze dat helperige elders ook? Idem dito voor het contact zoeken met eenzame kindjes.
En dat apart eten, dat kan ik ook niet zo goed plaatsen. Maar heeft ze dat buiten school ook wel eens, als er bv gasten zijn of als het druk is aan tafel, dat ze zich wat afzijdig houdt?
Over helpen enzo
wat het helpen betreft: "doorgeschoten braaf", je zou het eigenlijk niet beter kunnen zeggen. Ze wil volgens mij inderdaad een goed kindje zijn, altijd iedereen helpen, overal.
Elke avond als ik haar van school haal, vertelt ze mij hoeveel keer de juf/ poetsvrouw... gezegd heeft hoe flink ze was, bij vookeur "als enig kindje" die de opmerking kreeg, en voor welke actie dat was.
Dat apart eten, daar had ze het vanmorgen nog over tegen haar papa en ik begrijp nu haar motivatie: de kindjes die praten eten daardoor meestal te traag; ze moeten dan voor straf apart gaan zitten. Dus gaat ze alvast op voorhand apart zitten. Toen ik zei dat ze gewoon niet heel de tijd moet praten aan tafel, zei ze dat dat wèl moet want "niet antwoorden als iemand iets vraagt is onbeleefd". Dus voor haar is de keuze blijkbaar: onbeleefd zijn / straf krijgen of straf op voorhand ontlopen. Ik vind dit een bijzondere redenatie. En zo heeft ze er nog meer.
In de klas -zo vertelde haar juf me heel fier- maakt ze snel en correct al haar werkjes, vraagt nog bij, en gaat daarna de kindjes helpen die het moeilijker hebben. Bij navraag thuis, blijkt dat ze die kindjes niet eens leuk vindt, integendeel zelfs, ze vindt het "babies". Toch helpt ze ze.
Thuis zien we van dit afzijdig houden helemaal niets; integendeel: ze gaat erg graag met mensen en kinderen om.
Maar, de laatste tijd eist ze van zichzelf dat ze vanalles leert. Ze heeft mij zelfs gevraagd dat als ze zou zeggen dat ze geen zin heeft, ik haar moet verplichten.
Ik krijg er echt geen zicht op.
Kan het nu wat beter plaatsen
Mwah, ik kan het nu wel wat beter plaatsen en met elkaar in verband brengen.
Het gaat erg veel om goedkeuring van buitenaf krijgen, doen wat van haar verlangd wordt, situaties vermijden dat ze kritiek zou kunnen krijgen.
Niet antwoorden als iemand iets zegt zou onbeleefd kunnen zijn, en wel antwoorden levert straf op. Beide situaties leveren dus kritiek van buitenaf, dan vermijdt ze het hele geval liever door alvast apart te gaan zitten.
Complimenten van de juf zijn erg belangrijk, want die duiden op goedkeuring.
Die hoge eisen aan zichzelf, dat past er ook wel bij. Ze wil haar eigen wensen (geen zin hebben om te leren) negeren, en onder druk staan om toch te presteren. Liever de verplichting, dan op school kritiek krijgen omdat ze haar opgaven niet kent.
Even speculerend: school is natuurlijk een omgeving waarin veel be- en geoordeeld wordt. Als ze daar gevoelig voor is, dan kan het zijn dat ze zich daar helemaal naar is gaan richten. Alles doen om goede beoordelingen te krijgen van de juf.
Als dat zo is, dan is het tijd om wat meer "ik-sterkte" te ontwikkelen. Meer leren op haar eigen mening en wil te vertrouwen, en zich ietsje minder afhankelijk maken van de juf. Misschien helpt het om een gesprekje met de juf aan te gaan, en dan af te spreken dat ze wat minder complimentjes krijgt over al haar goede daden, en haar wat meer complimentjes te geven over wie ze ís.
ellen, ik denk dat je het bij het rechte eind hebt; de goedkeuring om alles was ze doet.
Die ik-sterkte ontwikkelen lijkt mij wel moeilijk. Hoe begin je daar aan?
Ze krijgt inderdaad heel veel complimentjes, op school maar ook elders. Nog vorige week: na een weekje halve dag franse les (buitenschools), was ze volgens die juf "niet alleen de jongste van de groep maar ze had bovendien nog eens het beste meegewerkt". Of bij haar balletles, bij winkelpersoneel... . Ik heb mij al vaker geërgerd aan die hopen complimentjes die ze krijgt (ze is zo lief, schattig, pienter...), maar nu blijkt het zelfs een negatieve invloed te hebben op haar gedrag.
Maar met de juf kan ik het waarschijnlijk wel bespreken. Al vind ik dat wel vervelend want de juf doet het zeker om goed te doen.
Wat betreft dat plotse "willen leren": zou ik het haar best verbieden of tegenwerken? Tot slot is ze met dingen bzeig die ze nog lang niet moet kennen.
Sasvangent
Vind het wat lastig om een antwoord daarop te geven, want ik ben geen psycholoog. Maar ik waag een poging.
Ik denk niet dat de oplossing is om geen complimentjes meer te geven. Maar misschien om die complimentjes wat minder te koppelen aan braaf gedrag, en wat meer aan onafhankelijk gedrag.
Dat is bijvoorbeeld: kijken of je haar kunt laten eten met de anderen, een paar antwoorden aanreiken als er teveel tegen haar gekletst wordt ("nu ga ik eerst even eten"), en dan haar complimenten geven als ze dat goed toepast.
En ook complimenten geven als ze eens haar eigen gang gaat. Is ze vandaag gaan spelen ipv de tafeltjes poetsen: heel goed gedaan lieverd, je mag lekker ook af en toe doen waar je zin in hebt.
Bij de balletles en in winkels kun je dat niet voor zijn, maar op school in overleg met de juf misschien wel.
Dat vooruit willen leren, dat vind ik een moeilijke. Als ze iets echt leuk lijkt te vinden, dan zou ik het toestaan. Als ze het doet om goedkeuring van de juf te krijgen zou ik het ontmoedigen, maar dan ook met de juf afspreken dat die haar niet langer aanmoedigt met complimentjes voor zoiets. Als ze haar werk van nu goed doet, is dat goed genoeg.
Wel laten leren maar voor zichzelf
In plaats van haar verbieden of tegenwerken, zou ik proberen je dochter te laten ervaren dat iets doen voor jezelf voldoening kan opleveren. Dus haar vooral laten leren en dat zeker niet inperken wanneer ze dat ook zelf wil. Maar dan niet het resultaat van het leren positief te benadrukken, maar juist je dochter vertellen dat het zo fijn is om iets te doen wat je zelf leuk vindt en dat je voldoening kan voelen binnen in jezelf zonder dat er altijd complimenten van buitenaf nodig zijn...je dochter helpen ontdekken welke activiteiten voldoening bij haar kunnen opleveren... de ene keer kan dat leren zijn, de andere keer heel hard rennen of lekker languit liggen of laat je dochter het maar verzinnen...
Ik hoop dat je hier iets mee kan. Hopelijk heeft Ellen nog een goed advies voor je.
Laten leren
Ik vind het moeilijk om in te schatten waarom ze nu plotseling dingen wil leren, die ze ervoor pertinent niet wilde leren. Bv: lezen.
Ze kon al langer lezen, maar deed dit bewust niet. Die beginnende boekjes zijn dan ook niet erg leuk.[had er ooit uit de bib eens eentje meegebracht maar dat vloog onmiddellijk door de kamer wegens 'onnozel'].
Maar vorige week vond ze in de kelder wat oude boekjes van toen papa leerde lezen. Toen stonden alle soorten letters en lettergrepen gewoon direkt op 1 blad. Dat vind ze dus blijkbaar wel interessant en nu lees ze die boekjes aan snel tempo uit. Ik had gehoopt dat het niet zo'n vaart zou gaan maar als ik de vooruitgang zie op 1 week,... .
Dit gedrag valt misschien te rijmen met het feit dat voor haar altijd liefst dingen moeilijk moeten zijn: moeilijke gezelschapsspelletjes, moeilijke boekjes, ... . Moeilijk om te weten of dit nu echt in haar zit, of dat ze zichzelf dat oplegt -om welke reden dan ook.
Ik heb echt veel aan wat er nu al geschreven is, aan het hengelen naar positieve aandacht. En ik ga proberen een aantal tips in praktijk te brengen.
Toch begrijp ik nog niet goed waarom haar dat belet om gewoon met de kinderen van haar klas te spelen. Het een sluit het ander toch niet uit?
Dat weet ik ook niet
Als ze lezen gewoon echt leuk vindt, zou ik het haar zeker laten doen. Plezier hebben in lezen heeft heel veel voordelen voor de rest van je leven.
Nog meer speculeren: misschien is ze gewoon slim en vindt het daarom leuk om moeilijke dingen te doen. Dat ze er complimentjes voor krijgt, versterkt dat alleen maar. Wat beloond wordt, wordt sterker.
Dat hoeft het spelen met andere kinderen niet uit te sluiten. Ik weet ook niet waarom ze dat doet, behálve misschien, dat kinderen nogal direct kunnen zijn in kritiek op elkaar en dat ze ook dat liever vermijdt.
Laten?
Klinkt als een erg slim kind, en misschien zou ik haar verder wat laten. Ze is pas 5. Het kan zoveel kanten op. 5 is nog erg klein. Wie weet experimenteert ze er wat op los.
Juist als ze zo gevoelig blijkt te zijn voor de reacties van anderen, zou ik niet zo gauw met haar gaan sleutelen. Zeker niet op directe wijze. Kleuters kunnen dingen toch op hun eigen manier weer uitleggen. Ik zou zeker niet het risico willen lopen haar juist weer naar jou te laten luisteren, ze moet met vallen en opstaan naar haar zelf leren luisteren. (mijn mening slechts uiteraard!) En dat leer je haar mi juist niet door tegen haar te zeggen; goh, luister eens naar jezelf. Dat werkt juist averechts.
Wat ik wel doe; (ja, herken wel dingen bij eigen kinderen) iets van een foutenwedstrijd inlassen. Probeer mijn ergernis weg te slikken als iets misgaat en juich als er een fout gemaakt wordt. Werkt niet gelijk. Maar ik merk dat ze er toch wel iets van oppikken. En er soms zelf al mee komen. Maar ik probeer dus ook niet mijn mening op te dringen dat het niet goed is dat ze alles goed willen doen. Ik probeer er alleen iets tegenover te zetten.
Misschien moet je toch eens goed naar je kind kijken. Misschien is ze te sociaal, en knapt dus af op het minder-sociale gedrag van de andere kleuters.
