Omgaan met intense, hoogbegaafde pre-puber
Heeft iemand nog goede tips hoe om te gaan met mijn intense, slimme (hoogbegaafde) pre-puber van (net) 9? Ik val gevoelsmatig een beetje tussen wal en schip met het temperament van mijn 9-jarige dochter.
Aan de ene kant is het nog een echt kind, veel fantasiespel, speelt graag met Playmobil en Lego. Is niet bezig met dingen zoals make-up, verliefdheden of grotere kinderen. Maar ze is qua stemming al best puberaal: zuchten, met de ogen rollen, enorm bezig zijn met gelijkwaardigheid ("als een volwassene iets mag, dan mag ik het ook", dat gaat dan om dingen zoals de hond corrigeren of wanneer iemand zegt dat zij iets moet doen wat ze niet wil).
Het grootste deel van de tijd is ze heel gemakkelijk in de omgang, ze luistert goed, je kunt goed met haar praten over dingen en ze is over het algemeen heel gezellig. Ze is niet chagrijnig ofzo. Maar soms...
Ze kan enorm fel zijn: woeste ogen, schreeuwen bij iets dat ze oneerlijk vind, boos weg stampen, in discussie gaan, een 'grote mond' teruggeven (wat ze vroeger dan een grote mond zouden noemen, ze scheldt niet ofzo), veel de discussie aan als ze iets moet of juist niet mag. Ze is altijd al wel bij vlagen intens geweest (ze heeft het ook van geen vreemde) maar ik heb wel het gevoel dat het leeftijdsgebonden en/of hormonaal is al.
Ik ben op zoek naar handvatten hiervoor, maar ik weet niet zo goed waar ik die zoeken moet. Hebben jullie dingen waarvan jullie zeggen: dat heeft me echt geholpen? Bv. boeken, theorieën, experts of tips? Of herkenning?
Hier ook een 9jarige en voor zover ik laatst las is dit heel normaal gedrag met 9 jaar. Dat ze meer in de fase van losmaken komen maar aan de andere kant nog jong zijn.
Dus dat probeer ik in gedachten te houden en hem meer ruimte en vertrouwen te geven om dingen zelfstandig te doen.
Kennis zei bij haar oudste bij dit soort dingen steeds van poeh hij is al echt aan het puberen maar ik denk niet dat helpend is voor kind om uit te spreken. Dat doen wij dus niet, we proberen kind dus gewoon serieus te nemen en te luisteren naar zijn gevoel.
Pick you battles.
Blijf zelf uit de strijd, bespreek dingen vooraf of achteraf als de emotie eruit is.
Bespreek op een neutraal moment dat corrigeren van de hond. Hoe jullie dat zien, en wanneer het wel een niet toegestaan is dat zij dat doen. (Bijvoorbeeld als zij alleen is met de hond mag het wel, anders is het jullie taak.)
Kies verder voor opvoeden met de lange teugel. Laat haar dingen zo veel mogelijk zelf proberen. Praat vooraf over wat je van haar verwacht, praat achteraf over wat goed ging en wat anders had gemoeten.
Blijf zelf altijd de volwassene en laat je niet meesleuren in de strijd over dingen die dat niet waard zijn. (Dingen niet opruimen, vergeten etc)
Verbind logische consequenties aan dingen, niet als straf maar zodat ze leert dat het niet handig is. Laat haar het zelf oplossen als iets fout loopt en ga dat niet voor haar doen.
Ik werk in het onderwijs en zie de meest gekke dingen door ouders worden opgelost. Ouders die om 9:30 nog even het huiswerk komen brengen. Pas bij een uitstapje had een kind zijn tas op de picknicktafel laten staan. Ontdekten we bij de auto's. Moeder gaat die tas halen want dan kon haar kind fijn bij zijn vriendjes blijven. Was ongeveer 100 meter lopen, en in het zicht. Kind zit in groep 8.
Due-scimmie schreef op 20-04-2026 om 11:39:
Hier ook een 9jarige en voor zover ik laatst las is dit heel normaal gedrag met 9 jaar. Dat ze meer in de fase van losmaken komen maar aan de andere kant nog jong zijn.
Dus dat probeer ik in gedachten te houden en hem meer ruimte en vertrouwen te geven om dingen zelfstandig te doen.
Kennis zei bij haar oudste bij dit soort dingen steeds van poeh hij is al echt aan het puberen maar ik denk niet dat helpend is voor kind om uit te spreken. Dat doen wij dus niet, we proberen kind dus gewoon serieus te nemen en te luisteren naar zijn gevoel.
Dit ook!
Leg dat op neutrale momenten wel uit, want kind weet ook niet altijd precies waarom jij doet wat hij doet.
Een wat grotere mond hoort bij het losmaken, accepteer dat het gebeurt en blijf erover in gesprek en blijf corrigeren en uitleggen bij wie het echt niet kan, minder gewenst is.
In mijn werk ben ik wel wat gewend. In vrije situaties pik ik wat meer dan tijdens de lessen.
Voorbeeld:
Tijdens rekenen leg ik de vaardigheid uit maar ook de opdrachten die daarmee gedaan moeten worden. Ik zeg dat de kinderen bij som vijf en rekenmachine mogen pakken. Zegt een leerling: 'Of jij deelt ze even uit.' Dan volgt er een correctie.
We zijn op uitstapje en zeg de kinderen hun tas niet te vergeten. Zegt diezelfde jongen: 'Als jij ze allemaal zou dragen kan niemand het vergeten.' Dan laat ik het gaan, en moet er nog stilletjes om lachen ook.
Voor de jonge kinderen had ik regels, zelf met man opgesteld en eenzijdig afgekondigd. Rond de puberteit, soms al eerder, kan je overgaan op afspraken die je maakt in overleg met kind(eren).
Toen ze op de basisschool zaten mocht er geen eten en drinken mee naar boven (ook geen after school snacks). Toen de oudste op de middelbare zat was dat niet altijd meer te handhaven. Jongste van 3 jaar jonger wilde ook net als zijn zus boven zijn huiswerk maken en toen hebben we afspraken gemaakt. Thee en fruit mag wel mee naar boven, cola en chips niet. Ieder jaar werden de afspraken geëvalueerd, zijn ze nog passend.
Na de training zelf naar huis, hoeveel minuten na afloop van de training ben je dan thuis? 20 minuten was, rekening houden met omkleden en afstand, haalbaar maar voor pubers niet meer wenselijk. Ze wilden ook nog een kwartiertje kletsen met het team dus kwamen we tot het compromis 30 minuten.
De afspraken maak je op een moment dat het rustig is en kind open staat voor een gesprek.
Met afspraken geef je haar ook meer het idee dat ze zelf verantwoordelijk is voor bepaalde dingen. Was moet hier in de wasmand en wat er niet in zit wordt niet gewassen. Het niet doen heeft voor haar dan een duidelijke consequentie, haar favoriete shirt is langer niet beschikbaar.
Jaren geleden las ik op OO ook nog een goede tip: Als je de kinderen taakjes wil geven laat je het moment waarop de taak wordt uitgevoerd bij het kind. Iedere week 1 keer je eigen kamer schoonmaken mag je doen op een moment dat het jouw als kind schikt, niet op het moment dat mama het nodig vindt.
Voordat we gaan afwassen/de vaatwasser inruimen staan je schoolbeker en broodtrommel in de keuken. Of kind dat doet als het uit school komt of pas als het afwasmoment daar is dat is aan haar.
Bedankt voor de tips! Ik denk dat ik zelf zeker wat te leren heb op achteraf bespreken/evalueren. En ik ben ook makkelijk met dingen voor haar doen (zoals drinken/eten voor haar maken).
Wat ontzettend herkenbaar! Mijn dochter van net 10 is precies zo. Wat mij het meeste helpt, is op rustige momenten samen afspraken maken in plaats van regels opleggen. Bijvoorbeeld: "Jij mag de hond corrigeren als wij er niet bij zijn, anders vragen we het eerst." Ook helpt het om de 'strijd' niet aan te gaan op het moment zelf, maar later te benoemen: "Zonet was je stem heel hard, hoe kunnen we dat de volgende keer anders doen?" Dat geeft haar het gevoel dat je haar serieus neemt én dat ze leert haar emoties te reguleren. Heel veel sterkte, het is intens maar ook zó mooi om te zien hoe scherp ze zijn!
Maar heeft ze ook een punt? Word ze oneerlijk behandeld? En kan jij er dan niet tegen dat ze er niet in meegaat? Anders moet je gewoon meer om haar input vragen als jullie iets willen doen.
Naast de gegeven tips zou ik de topictitel in je hoofd aanpassen naar: omgaan met mijn 9 jarige dochter.
griteson schreef op 20-04-2026 om 13:15:
Wat ontzettend herkenbaar! Mijn dochter van net 10 is precies zo. Wat mij het meeste helpt, is op rustige momenten samen afspraken maken in plaats van regels opleggen. Bijvoorbeeld: "Jij mag de hond corrigeren als wij er niet bij zijn, anders vragen we het eerst." Ook helpt het om de 'strijd' niet aan te gaan op het moment zelf, maar later te benoemen: "Zonet was je stem heel hard, hoe kunnen we dat de volgende keer anders doen?" Dat geeft haar het gevoel dat je haar serieus neemt én dat ze leert haar emoties te reguleren. Heel veel sterkte, het is intens maar ook zó mooi om te zien hoe scherp ze zijn!
Nee niet WE! jij hoeft haar niet te vragen of je de hond mag corrigeren. Jij bent de volwassene en mag dat gewoon ook zonder toestemming van je dochter.
Haar stem was hard, daar had jij last van en dan is de vraag hoe zij dat de volgende keer beter/ minder/ anders gaat doen.
Als je dat soort dingen in de wij-vorm gaat oplossen dan ben jij mede verantwoordelijk voor het eindresultaat en dat is niet de bedoeling. Jij voedt (samen met je partner) jullie kind op, jij bent al opgevoed door jouw ouders. Het kan niet zo zijn dat een kind van 10 de opvoeding van haar ouders nog eens dunnetjes over doet doordat zij een stem heeft in hoe jullie dingen aan gaan pakken.
Jij wilt niet dat ze de hond corrigeert als jullie erbij zijn, dat is ingewikkeld voor de hond om te snappen wie wanneer deed commando's uitdeelt.
Jij hebt er last van dat ze luid praat/ schreeuwt en omdat jij de ouder bent die er last van heeft moet zij haar gedrag aanpassen, dat doen jullie niet samen.
Als opvoeder leef je voor dus zelf schreeuw je niet.
"We" komt pas in beeld als je regels wil gaan omzetten naar afspraken over tijd van thuis komen, het doen van taken enzo. De voorbeelden die jij hier benoemt zijn opvoedingszaken en daar heeft een 10 jarige bij mij nog geen stem in.
Bakblik schreef op 20-04-2026 om 13:58:
[..]
Nee niet WE! jij hoeft haar niet te vragen of je de hond mag corrigeren. Jij bent de volwassene en mag dat gewoon ook zonder toestemming van je dochter.
Die eerste we las ik toch als de ouders niet als we als in ouder en kind.
Broadway schreef op 20-04-2026 om 13:52:
Naast de gegeven tips zou ik de topictitel in je hoofd aanpassen naar: omgaan met mijn 9 jarige dochter.
Waarom vind je dat? Ik zoek wel specifiek tips en ervaring hiervoor, dat is de reden dat ik hem zo heb en niet algemeen.
FruitMoeder schreef op 20-04-2026 om 13:51:
Maar heeft ze ook een punt? Word ze oneerlijk behandeld? En kan jij er dan niet tegen dat ze er niet in meegaat? Anders moet je gewoon meer om haar input vragen als jullie iets willen doen.
Ik vind niet dat ze oneerlijk behandeld wordt maar ik kan me wel voorstellen dat het voor haar soms wringt.
Om het voorbeeld van de hond te nemen: hond komt bij haar eten in de buurt, zij verheft haar stem en roept hard "NEE!!" tegen hem. Hij deed niks echt verkeerd en zij schreeuwde vrij hard terwijl hij vlakbij was.
Een week later springt de hond tegen een vriendinnetje van haar op. Mijn vriend "corrigeert' de hond. Hij schreeuwt niet maar is wel duidelijk. Het is een volwassen man met een lage stem dus het klinkt streng en in haar optiek al gauw boos.
Zij vindt het dan oneerlijk dat zij het niet mag bij voorbeeld 1 en hij wel bij voorbeeld 2. Ook al heb je het er dan over, in de kern blijft ze het onrechtvaardig vinden.
Due-scimmie schreef op 20-04-2026 om 14:02:
[..]
Die eerste we las ik toch als de ouders niet als we als in ouder en kind.
Ik las we als we.
===Jij mag de hond corrigeren als wij er niet zijn, anders vragen we het eerst.===
Wie vraagt wat aan wie? ik lees die we als iedereen in het gezin. En ouders hoeven dat niet te vragen.
Mijn zoon ging maandelijks naar een contact-groep, peers dus zoals dat heet.
Dat heeft hem heel erg vooruit geholpen.
Dat was trouwens niks therapeutisch ofzo, gewoon een gezellige tijd met gelijkgestemden zonder geneuzel
Wij lopen nu weer volledig vast met onze inmidddels 23 jarige, maar misschien heb je iets aan deze boeken.
https://www.hogrefe.com/nl/shop/slim-maar-102924.html
https://www.hogrefe.com/nl/shop/slim-maar-pubereditie-86356.html
Fiorah schreef op 20-04-2026 om 14:09:
[..]
Waarom vind je dat? Ik zoek wel specifiek tips en ervaring hiervoor, dat is de reden dat ik hem zo heb en niet algemeen.
[..]
Ik vind niet dat ze oneerlijk behandeld wordt maar ik kan me wel voorstellen dat het voor haar soms wringt.
Om het voorbeeld van de hond te nemen: hond komt bij haar eten in de buurt, zij verheft haar stem en roept hard "NEE!!" tegen hem. Hij deed niks echt verkeerd en zij schreeuwde vrij hard terwijl hij vlakbij was.
Een week later springt de hond tegen een vriendinnetje van haar op. Mijn vriend "corrigeert' de hond. Hij schreeuwt niet maar is wel duidelijk. Het is een volwassen man met een lage stem dus het klinkt streng en in haar optiek al gauw boos.
Zij vindt het dan oneerlijk dat zij het niet mag bij voorbeeld 1 en hij wel bij voorbeeld 2. Ook al heb je het er dan over, in de kern blijft ze het onrechtvaardig vinden.
Ik snap haar wel. Wat was voor jullie het probleem? Dat ze überhaupt "nee" zei, of dat ze schreeuwde?
Het eerste is vooral een verschil in interpretatie. Jullie vinden dat de hond niets verkeerd deed, zij zag haar lekkere stukje vlees (of wat dan ook) al in de bek van de hond verdwijnen. Dat wilde ze voorkomen door "nee" te zeggen. Want jullie reageerden niet op de hond dat hij wat afstand moest nemen.
En omdat ze niet zo'n lage, strenge stem heeft als papa, geeft ze wat extra volume om indruk te maken. Dat snap ik ook wel.
Ik begrijp dan ook wel dat zij het niet eerlijk vindt dat papa wel met een strenge/boze stem "nee" tegen de hond mag zeggen en zij niet. Omdat (in haar beleving) de hond iets deed/ging doen wat niet mag.
Je kunt het er wel met haar over hebben dat ze niet hoeft te schreeuwen. Misschien kun je met haar oefenen hoe ze duidelijk iets kan zeggen tegen de hond, zonder te schreeuwen.