Omgaan met intense, hoogbegaafde pre-puber
Heeft iemand nog goede tips hoe om te gaan met mijn intense, slimme (hoogbegaafde) pre-puber van (net) 9? Ik val gevoelsmatig een beetje tussen wal en schip met het temperament van mijn 9-jarige dochter.
Aan de ene kant is het nog een echt kind, veel fantasiespel, speelt graag met Playmobil en Lego. Is niet bezig met dingen zoals make-up, verliefdheden of grotere kinderen. Maar ze is qua stemming al best puberaal: zuchten, met de ogen rollen, enorm bezig zijn met gelijkwaardigheid ("als een volwassene iets mag, dan mag ik het ook", dat gaat dan om dingen zoals de hond corrigeren of wanneer iemand zegt dat zij iets moet doen wat ze niet wil).
Het grootste deel van de tijd is ze heel gemakkelijk in de omgang, ze luistert goed, je kunt goed met haar praten over dingen en ze is over het algemeen heel gezellig. Ze is niet chagrijnig ofzo. Maar soms...
Ze kan enorm fel zijn: woeste ogen, schreeuwen bij iets dat ze oneerlijk vind, boos weg stampen, in discussie gaan, een 'grote mond' teruggeven (wat ze vroeger dan een grote mond zouden noemen, ze scheldt niet ofzo), veel de discussie aan als ze iets moet of juist niet mag. Ze is altijd al wel bij vlagen intens geweest (ze heeft het ook van geen vreemde) maar ik heb wel het gevoel dat het leeftijdsgebonden en/of hormonaal is al.
Ik ben op zoek naar handvatten hiervoor, maar ik weet niet zo goed waar ik die zoeken moet. Hebben jullie dingen waarvan jullie zeggen: dat heeft me echt geholpen? Bv. boeken, theorieën, experts of tips? Of herkenning?
Hier ook een 9jarige en voor zover ik laatst las is dit heel normaal gedrag met 9 jaar. Dat ze meer in de fase van losmaken komen maar aan de andere kant nog jong zijn.
Dus dat probeer ik in gedachten te houden en hem meer ruimte en vertrouwen te geven om dingen zelfstandig te doen.
Kennis zei bij haar oudste bij dit soort dingen steeds van poeh hij is al echt aan het puberen maar ik denk niet dat helpend is voor kind om uit te spreken. Dat doen wij dus niet, we proberen kind dus gewoon serieus te nemen en te luisteren naar zijn gevoel.
Pick you battles.
Blijf zelf uit de strijd, bespreek dingen vooraf of achteraf als de emotie eruit is.
Bespreek op een neutraal moment dat corrigeren van de hond. Hoe jullie dat zien, en wanneer het wel een niet toegestaan is dat zij dat doen. (Bijvoorbeeld als zij alleen is met de hond mag het wel, anders is het jullie taak.)
Kies verder voor opvoeden met de lange teugel. Laat haar dingen zo veel mogelijk zelf proberen. Praat vooraf over wat je van haar verwacht, praat achteraf over wat goed ging en wat anders had gemoeten.
Blijf zelf altijd de volwassene en laat je niet meesleuren in de strijd over dingen die dat niet waard zijn. (Dingen niet opruimen, vergeten etc)
Verbind logische consequenties aan dingen, niet als straf maar zodat ze leert dat het niet handig is. Laat haar het zelf oplossen als iets fout loopt en ga dat niet voor haar doen.
Ik werk in het onderwijs en zie de meest gekke dingen door ouders worden opgelost. Ouders die om 9:30 nog even het huiswerk komen brengen. Pas bij een uitstapje had een kind zijn tas op de picknicktafel laten staan. Ontdekten we bij de auto's. Moeder gaat die tas halen want dan kon haar kind fijn bij zijn vriendjes blijven. Was ongeveer 100 meter lopen, en in het zicht. Kind zit in groep 8.
Due-scimmie schreef op 20-04-2026 om 11:39:
Hier ook een 9jarige en voor zover ik laatst las is dit heel normaal gedrag met 9 jaar. Dat ze meer in de fase van losmaken komen maar aan de andere kant nog jong zijn.
Dus dat probeer ik in gedachten te houden en hem meer ruimte en vertrouwen te geven om dingen zelfstandig te doen.
Kennis zei bij haar oudste bij dit soort dingen steeds van poeh hij is al echt aan het puberen maar ik denk niet dat helpend is voor kind om uit te spreken. Dat doen wij dus niet, we proberen kind dus gewoon serieus te nemen en te luisteren naar zijn gevoel.
Dit ook!
Leg dat op neutrale momenten wel uit, want kind weet ook niet altijd precies waarom jij doet wat hij doet.
Een wat grotere mond hoort bij het losmaken, accepteer dat het gebeurt en blijf erover in gesprek en blijf corrigeren en uitleggen bij wie het echt niet kan, minder gewenst is.
In mijn werk ben ik wel wat gewend. In vrije situaties pik ik wat meer dan tijdens de lessen.
Voorbeeld:
Tijdens rekenen leg ik de vaardigheid uit maar ook de opdrachten die daarmee gedaan moeten worden. Ik zeg dat de kinderen bij som vijf en rekenmachine mogen pakken. Zegt een leerling: 'Of jij deelt ze even uit.' Dan volgt er een correctie.
We zijn op uitstapje en zeg de kinderen hun tas niet te vergeten. Zegt diezelfde jongen: 'Als jij ze allemaal zou dragen kan niemand het vergeten.' Dan laat ik het gaan, en moet er nog stilletjes om lachen ook.
Voor de jonge kinderen had ik regels, zelf met man opgesteld en eenzijdig afgekondigd. Rond de puberteit, soms al eerder, kan je overgaan op afspraken die je maakt in overleg met kind(eren).
Toen ze op de basisschool zaten mocht er geen eten en drinken mee naar boven (ook geen after school snacks). Toen de oudste op de middelbare zat was dat niet altijd meer te handhaven. Jongste van 3 jaar jonger wilde ook net als zijn zus boven zijn huiswerk maken en toen hebben we afspraken gemaakt. Thee en fruit mag wel mee naar boven, cola en chips niet. Ieder jaar werden de afspraken geëvalueerd, zijn ze nog passend.
Na de training zelf naar huis, hoeveel minuten na afloop van de training ben je dan thuis? 20 minuten was, rekening houden met omkleden en afstand, haalbaar maar voor pubers niet meer wenselijk. Ze wilden ook nog een kwartiertje kletsen met het team dus kwamen we tot het compromis 30 minuten.
De afspraken maak je op een moment dat het rustig is en kind open staat voor een gesprek.
Met afspraken geef je haar ook meer het idee dat ze zelf verantwoordelijk is voor bepaalde dingen. Was moet hier in de wasmand en wat er niet in zit wordt niet gewassen. Het niet doen heeft voor haar dan een duidelijke consequentie, haar favoriete shirt is langer niet beschikbaar.
Jaren geleden las ik op OO ook nog een goede tip: Als je de kinderen taakjes wil geven laat je het moment waarop de taak wordt uitgevoerd bij het kind. Iedere week 1 keer je eigen kamer schoonmaken mag je doen op een moment dat het jouw als kind schikt, niet op het moment dat mama het nodig vindt.
Voordat we gaan afwassen/de vaatwasser inruimen staan je schoolbeker en broodtrommel in de keuken. Of kind dat doet als het uit school komt of pas als het afwasmoment daar is dat is aan haar.
Bedankt voor de tips! Ik denk dat ik zelf zeker wat te leren heb op achteraf bespreken/evalueren. En ik ben ook makkelijk met dingen voor haar doen (zoals drinken/eten voor haar maken).
Wat ontzettend herkenbaar! Mijn dochter van net 10 is precies zo. Wat mij het meeste helpt, is op rustige momenten samen afspraken maken in plaats van regels opleggen. Bijvoorbeeld: "Jij mag de hond corrigeren als wij er niet bij zijn, anders vragen we het eerst." Ook helpt het om de 'strijd' niet aan te gaan op het moment zelf, maar later te benoemen: "Zonet was je stem heel hard, hoe kunnen we dat de volgende keer anders doen?" Dat geeft haar het gevoel dat je haar serieus neemt én dat ze leert haar emoties te reguleren. Heel veel sterkte, het is intens maar ook zó mooi om te zien hoe scherp ze zijn!