Ervaringen langer kleuteren vanwege sociaal emotionele redenen
Ik lees al een tijdje mee op dit forum en er zijn echt zaken die veel heftiger zijn dan waar ik mee zit. Maar toch zou ik graag input of ervaringen willen horen van jullie over het volgende onderwerp.
De juffen van mijn zoontje (5 jaar oud, herfst leerling van oktober) vinden dat mijn zoontje groep 2 nog een keer zou moeten doen omdat hij op een aantal punten “jong gedrag” vertoond. Cognitief zou hij het aankunnen, maar sociaal emotioneel niet. Het voornaamste probleem is dat hij niet makkelijk aan verplichte werkjes te zetten is (je moet de discussie met hem aangaan). Wij herkennen dit thuis en wij hebben onze manieren om hem wel te laten doen wat hij moet doen. Beslissing is nog niet definitief gemaakt, maar de winstwaarschuwing is al wel afgegeven.
Nou is dit koppigheid een probleem dat al op de crèche speelde. Ze vonden hem gezellig en sociaal. Maar hij luisterde regelmatig niet en als hij iets niet wilde doen, dan deed hij het gewoon niet. Dan kreeg je hem niet aan de praat. Thuis merkten we dat hij veel dingen gelijk kan, maar dat hij het dan heel moeilijk vindt als hij het niet gelijk kan. En het dan blijft vermijden.
We zitten nu halverwege groep 2 en die koppigheid is er dus nog steeds. De twee groepen 3 van volgend schooljaar zullen door bezuinigingen heel groot zijn (31 kinderen). Allebei de juffen van die groepen zijn erg streng. Dan gaat mijn zoontje, als hij blijft zoals hij nu is, ook in eerste instantie in het verzet. Er is door die grootte ook geen ruimte voor onderhandelingen, je moet gewoon. Ik heb ook een dochter van 9 die in groep 6 zit en best leuk meedoet op school. Zoontje haalde veel cognitieve mijlpalen eerder dan zijn zus en je merkt dat hij dingen sneller oppakt. Maar ik zie wel dat zij schoolser was met 5,5.
Alleen vraag ik me af, omdat dit probleem al langer speelt en zijn koppigheid verder gaat mijns inziens dan een erg lange versie van de peuterpuberteit, of langer kleuteren dan de heilige graal is? Groep 3 zal dan over 1,5 jaar niet zo heel grote verandering zijn, ervan uitgaande dat hij volgend jaar een cognitief wat uitdagender programma krijgt. Dan kom je er mee weg als je weinig doet. Maar verschuif je het probleem dan niet naar groep 4? De juffen zien het als een kwestie van langer rijpen. Maar is dat het wel? Is het niet een karakter probleem dat op een andere manier getackeld kan worden?
Heeft iemand een soortgelijk geval meegemaakt met hun kind? En merkte je dat langer kleuteren hielp?
Agen schreef op 03-03-2026 om 13:11:
[..]
Maar ook als hij gemiddeld is, kan hij waarschijnlijk prima naar groep 3. Hij is van oktober, dus dan heeft hij een week of zes korter gekleuterd dan het gemiddelde van twee jaar. Dat is niet schokkend.
Oh, dat ben ik met je eens hoor. Gaat met mijn november kind zoals het nu uitziet (4 jaar, zit nog in groep 1) ook gebeuren. Ik sloeg(/sla) een beetje aan op hoe iedereen over elkaar heen buitelt om te melden dat hoogbegaafde kinderen vooral door moeten en zich gaan vervelen in groep 2 en later in groep 3 enz. Terwijl nergens enige aanwijzing staat dat dit kind hoogbegaafd is. En er bestaan ook gewoon kinderen voor wie een jaar extra kleuteren juist prima is. Daarvan worden ook wel wat voorbeelden genoemd. Als een kind hb of lvb is dan gaat versnellen dan wel vertragen sowieso niks oplossen. Die kinderen zullen altijd wat extra's nodig hebben. Dus dat men juist kijkt naar wat zachtere kenmerken zoals emotionele rijpheid lijkt me niet per definitie slecht. In het geval van TO vind ik het lastig in te schatten, wrs omdat ik het kind niet ken 
Meesje schreef op 03-03-2026 om 16:10:
[..]
Oh, dat ben ik met je eens hoor. Gaat met mijn november kind zoals het nu uitziet (4 jaar, zit nog in groep 1) ook gebeuren. Ik sloeg(/sla) een beetje aan op hoe iedereen over elkaar heen buitelt om te melden dat hoogbegaafde kinderen vooral door moeten en zich gaan vervelen in groep 2 en later in groep 3 enz. Terwijl nergens enige aanwijzing staat dat dit kind hoogbegaafd is. En er bestaan ook gewoon kinderen voor wie een jaar extra kleuteren juist prima is. Daarvan worden ook wel wat voorbeelden genoemd. Als een kind hb of lvb is dan gaat versnellen dan wel vertragen sowieso niks oplossen. Die kinderen zullen altijd wat extra's nodig hebben. Dus dat men juist kijkt naar wat zachtere kenmerken zoals emotionele rijpheid lijkt me niet per definitie slecht. In het geval van TO vind ik het lastig in te schatten, wrs omdat ik het kind niet ken
Dat is ook niet per definitie slecht. Maar en kind dat er cognitief aan toe is en ook de leeftijd heeft hoeft niet extra te kleuteren. In de meeste gevallen leidt dat nergens toe.
In mijn bubbel vaak gezien dat die emotionele groei helemaal niet kwam. Mijn kind was er op 5 jarige leeftijd cognitief aan toe na groep 1, alle groep 2 werkjes had hij al gemaakt. Er kwam na de herfstvakantie in groep 2 extra verbreding en verdieping via IB maar ook dat deed hij met 2 vingers in zijn neus.
Hij wilde zo graag in de groep passen dat hij nog steeds jong gedrag liet zien op school.
Tuna1968 schreef op 03-03-2026 om 15:25:
[..]
Ik ben van 1968 en ben van oktober. Ik heb gewoon gelijk naar school gegaan. En hoefde niet te wachten. Heb dat ook ook nog nooit eerder gehoord dat je een schooljaar moest wachten. Mijn broer is van juni 1973 en ook die ging vanaf zijn 4e naar de kleuterschool.
Naar de kleuterschool ging je gewoon met 4, zodra je 4 werd, maar naar de basisschool alleen bij het begin van het schooljaar, en niet zoals nu dat kinderen elke maand instromen. En niet iedereen ging naar de kleuterschool. Er waren er genoeg die gelijk naar de basisschool gingen.
Ysenda schreef op 03-03-2026 om 17:27:
[..]
Naar de kleuterschool ging je gewoon met 4, zodra je 4 werd, maar naar de basisschool alleen bij het begin van het schooljaar, en niet zoals nu dat kinderen elke maand instromen. En niet iedereen ging naar de kleuterschool. Er waren er genoeg die gelijk naar de basisschool gingen.
De basisschool bestond nog helemaal niet toen de kleuterschool bestond. Het was de lagere school.
Lagere school en kleuterschool werden samen basisschool.
Bakblik schreef op 03-03-2026 om 16:22:
[..]
Dat is ook niet per definitie slecht. Maar en kind dat er cognitief aan toe is en ook de leeftijd heeft hoeft niet extra te kleuteren. In de meeste gevallen leidt dat nergens toe.
In mijn bubbel vaak gezien dat die emotionele groei helemaal niet kwam. Mijn kind was er op 5 jarige leeftijd cognitief aan toe na groep 1, alle groep 2 werkjes had hij al gemaakt. Er kwam na de herfstvakantie in groep 2 extra verbreding en verdieping via IB maar ook dat deed hij met 2 vingers in zijn neus.
Hij wilde zo graag in de groep passen dat hij nog steeds jong gedrag liet zien op school.
En soms wordt gedrag alleen maar jong gedrag genoemd omdat men de leeftijd van betreffende kind kent.
Mijn kind uit 1e week januari wordt altijd ouder geschat dan hij is, behalve op school. Hij had in groep 1 alleen maar vriendjes uit groep 2. Combiklas 5/6, hij trok op met jongens uit 6. Als 16-jarige zat hij bij de senioren heren 1.
Op vakantie op de camping, als niemand weet hoe oud de ander is, altijd oudere vriendjes.
En toch werd zijn gedrag altijd jong genoemd. En mocht hij ook niet naar groep drie terwijl hij eind groep 1 mkm-woorden voor kon lezen. Ik was nog niet omgeschoold en liet me ompraten ...
Uiteindelijk leerde kind nooit zich ergens voor inzetten op school want alles was altijd net te makkelijk. Tot hij op de havo helemaal vast liep. En op het hbo nog een keer.
Rekenenisleuktaalook schreef op 03-03-2026 om 19:52:
[..]
En soms wordt gedrag alleen maar jong gedrag genoemd omdat men de leeftijd van betreffende kind kent.
Mijn kind uit 1e week januari wordt altijd ouder geschat dan hij is, behalve op school. Hij had in groep 1 alleen maar vriendjes uit groep 2. Combiklas 5/6, hij trok op met jongens uit 6. Als 16-jarige zat hij bij de senioren heren 1.
Op vakantie op de camping, als niemand weet hoe oud de ander is, altijd oudere vriendjes.
En toch werd zijn gedrag altijd jong genoemd. En mocht hij ook niet naar groep drie terwijl hij eind groep 1 mkm-woorden voor kon lezen. Ik was nog niet omgeschoold en liet me ompraten ...
Uiteindelijk leerde kind nooit zich ergens voor inzetten op school want alles was altijd net te makkelijk. Tot hij op de havo helemaal vast liep. En op het hbo nog een keer.
Dat laatste herken ik helemaal van mezelf. Ik ben uit de tijd dat plusklassen en verdieping/verbreding nog onbekende woorden waren in het schooljargon. Met 2 vingers in de neus lagere school doorlopen en ook 1 t/m 4 vwo waren geen punt. Pas toen moest ik me een beetje inspannen. Wel mijn diploma zonder haperen gehaald, maar ongenadig onderuit gegaan op de uni met wel 16 contacturen in de week en geen idee hoe ik zelf moest studeren...
Zoon was erg klein voor zijn leeftijd, wat dat betreft viel hij niet op tussen de kleuters.
Ondertussen had groep 5 de grootste lol met hem, want zoon gaf als kleuter bijlessen aan hen om ze de tafels te leren.
Daar kwamen we pas achter bij de open dagen voor de middelbare school, waar grote knullen tegen de wiskundeleraar riepen "Hé, meester, dit is Poezenjong, die is supergoed in rekenen".
Lezen kon hij toen nog niet, wel procenten berekenen. In groep 6 werd dyslexie vastgesteld.
Temet schreef op 02-03-2026 om 19:32:
Ik blijf het toch merkwaardig vinden dat "sociaal-emotioneel er nog niet aan toe" alleen maar een criterium is bij de overgang van 2 naar 3. Ze laten nooit iemand groep 6 overdoen wegens jong gedrag.
In groep 6 wordt ook niet de hele dag gespeeld. Dus dat zou een niet veel nut hebben.
Op mijn basisschool deden ze het niet in groep 2, maar in groep 4. Als bleek dat je erg op je tenen moest lopen als vroege leerling, werd je dan alsnog teruggehouden. De te grote groep werd dan een gedeelte van de week opgesplitst.
RaSa schreef op 03-03-2026 om 09:23:
Kinderen zijn met 4 jaar nog steeds niet leerplichtig. Maar de meeste zijn wel toe aan school op die leeftijd.
Vroeger was idd de peildatum september. Je stroomde dus wel in als je 4 werd maar was je nog geen 6 begin september ging je nog een jaar kleuteren. Maar ook toen keken ze wel naar de individuele leerling. Ik was van eind oktober en mocht wel door naar groep 3.
Nadeel daarvan kwam pas op de middelbareschool. In de brugklas, verbergen voor je klasgenoten dat je stiekem nog graag met playmobiel speelt. Later als 13/14 jarige tussen de 15/16 jarige. En ook dan wil je erbij horen en mee doen. Terwijl ik social emotioneel nog helemaal niet zover was.
Maar goed. Dat probleem is er eigenlijk niet meer. Juist omdat de peildatum nu op december ligt. Je ben dus niet meer het enige 5 jarige tussen de 6 en 7 jarige.
Tegenwoordig mag de school zelf bepalen of en welke peildatum gehanteerd wordt.
Ysenda schreef op 03-03-2026 om 11:56:
[..]
Voorbeeld: kind ziet andere kinderen een tekening maken. Juf vraagt wil je ook tekenen? Kind zegt ja, maar vraagt zich vervolgens af: tekenen we allemaal hetzelfde en wat tekenen we dan, gebruik ik potloden of stiften of mag ik ze ook allebei gebruiken?
En omdat die details onduidelijk zijn begint het maar niet. Andere kinderen vullen dat zelf in en beginnen met iets.
De juf blijft aandringen op begin maar met tekenen. Kind ziet alleen een groot vel met mogelijkheden en onduidelijkheden. Dezelfde boodschap nog een keer herhalen heeft dan geen zin, het lost de onduidelijkheden niet op. Maar kind kan ook nog niet zelf de vragen stellen want dat wordt dan weer gezien als de discussie aangaan, diepe zucht van de juf die nogmaals herhaalt dat het kind moet beginnen.
Zelfde met rekensommen straks in groep 3, maak je de sommen van links naar rechts of rijtje voor rijtje van boven naar beneden? Als je er 10 moet maken en er staan er 15 in 3 rijtjes: doe je dan rijtje 1 en 2, 2 en 3 of 1 en 3 of uit alle rijtjes wat.
lezen: we gaan lezen in hoofdstuk 1. Beginnen we bij het begin dat ik al gelezen heb, lezen we zacht, lezen we hard, lees ik tot het eind van het hoofdstuk of ga ik door in hst 2.
Hoezo wordt vragen gezien als discussie aangaan? Een beetje kleuterjuf moet toch wel tegen vragen kunnen?
Nyx schreef op 03-03-2026 om 13:43:
Ik heb niet alle reacties gelezen, maar even een andere invalshoek. Ik heb twee voorlijke kinderen die allebei (middenbouw) liever bij de kleuters zouden zitten omdat ze dan nog een beetje het gevoel hebben dat ze wat te kiezen hebben dan continue die suffe taakjes te doen die school nu eenmaal met zich meebrengt.
Ik had ze een extra jaar kleuteren gegund, gewoon omdat ze dan nog niet zo veel ‘moeten’, want ze vinden de taakjes sowieso stom en saai, ook als ze moeilijker zijn. Ze zouden liever wat meer keuzevrijheid hebben en volgens mij zouden ze dan ook leren wat nodig was, maarja dan moeten we van school wisselen want dat zit er in het huidige onderwijssysteem nou eenmaal niet in.
Die andere onderwijssystemen zijn er wel in Nederland hoor.
Zeespiegel schreef op 04-03-2026 om 06:12:
[..]
Die andere onderwijssystemen zijn er wel in Nederland hoor.
Dat klopt, daarom moeten we dan ook van school wisselen.
Mij valt op dat de nadruk bij veel ouders hier erg ligt op het cognitieve stuk van hun kind. Voor mij en ik denk voor de meeste ouders hier ook staat welbevinden voorop, maar cognitieve uitdaging voor cognitief sterke kinderen staat niet per definitie gelijk aan welbevinden. Dit valt me ook op bij voorlijke kinderen in plus-klasjes. Ik voel bij mijn kinderen dat het vooral zit in gezien worden, behoefte aan meer autonomie, ondersteuning bij sociaal-emotionele moeilijkheden etc. en dan tegelijkertijd uitgedaagd worden zou ze volgens mij tot meer en ontspannen leren brengen.
Zeespiegel schreef op 04-03-2026 om 06:06:
[..]
Hoezo wordt vragen gezien als discussie aangaan? Een beetje kleuterjuf moet toch wel tegen vragen kunnen?
Of reflectie door de kleuter...
Juf gaf bij ons aan dat ze erg streng was in de klas en ik vroeg of ik dat na mocht vragen bij zoon, die verderop zat te spelen.
"Nee hoor, jij bent helemaal niet streng, want als je iets zegt doe je het toch niet".
Zeespiegel schreef op 04-03-2026 om 05:51:
[..]
In groep 6 wordt ook niet de hele dag gespeeld. Dus dat zou een niet veel nut hebben.
Op mijn basisschool deden ze het niet in groep 2, maar in groep 4. Als bleek dat je erg op je tenen moest lopen als vroege leerling, werd je dan alsnog teruggehouden. De te grote groep werd dan een gedeelte van de week opgesplitst.
Die sociale en emotionele ontwikkeling gaat niet alleen over spelen natuurlijk. Dat gaat ook over hoe kinderen op elkaar en op de leerkracht reageren. Hoe ze omgaan met emoties bij leuke dingen of tegenslagen. Gaat ook over geloven in Sinterklaas of juist niet. Over een geheim bewaren.
Juist dan gaan kinderen ook zelf de verschillen zien. Kun je nog naar school met een knuffelrugzak? Wat ga je doen als je na school afspreekt? Etc etc.
Nyx schreef op 04-03-2026 om 06:38:
[..]
Dat klopt, daarom moeten we dan ook van school wisselen.
Mij valt op dat de nadruk bij veel ouders hier erg ligt op het cognitieve stuk van hun kind. Voor mij en ik denk voor de meeste ouders hier ook staat welbevinden voorop, maar cognitieve uitdaging voor cognitief sterke kinderen staat niet per definitie gelijk aan welbevinden. Dit valt me ook op bij voorlijke kinderen in plus-klasjes. Ik voel bij mijn kinderen dat het vooral zit in gezien worden, behoefte aan meer autonomie, ondersteuning bij sociaal-emotionele moeilijkheden etc. en dan tegelijkertijd uitgedaagd worden zou ze volgens mij tot meer en ontspannen leren brengen.
En toch draagt dat er wel aan bij. Met meer klasgenoten van gelijk niveau voel je je beter op je plek.
Stel je moet keer op keer memorie spelen met een kind dat bij negen setjes van twee het spoor al helemaal bijster raakt. Zelf speel jij gemakkelijk met vierentwintig setjes van twee. Je wint dus steeds, en ondertussen zit je je te vervelen. En dat gaat met elk spel of werkje zo.