Ervaringen langer kleuteren vanwege sociaal emotionele redenen
Ik lees al een tijdje mee op dit forum en er zijn echt zaken die veel heftiger zijn dan waar ik mee zit. Maar toch zou ik graag input of ervaringen willen horen van jullie over het volgende onderwerp.
De juffen van mijn zoontje (5 jaar oud, herfst leerling van oktober) vinden dat mijn zoontje groep 2 nog een keer zou moeten doen omdat hij op een aantal punten “jong gedrag” vertoond. Cognitief zou hij het aankunnen, maar sociaal emotioneel niet. Het voornaamste probleem is dat hij niet makkelijk aan verplichte werkjes te zetten is (je moet de discussie met hem aangaan). Wij herkennen dit thuis en wij hebben onze manieren om hem wel te laten doen wat hij moet doen. Beslissing is nog niet definitief gemaakt, maar de winstwaarschuwing is al wel afgegeven.
Nou is dit koppigheid een probleem dat al op de crèche speelde. Ze vonden hem gezellig en sociaal. Maar hij luisterde regelmatig niet en als hij iets niet wilde doen, dan deed hij het gewoon niet. Dan kreeg je hem niet aan de praat. Thuis merkten we dat hij veel dingen gelijk kan, maar dat hij het dan heel moeilijk vindt als hij het niet gelijk kan. En het dan blijft vermijden.
We zitten nu halverwege groep 2 en die koppigheid is er dus nog steeds. De twee groepen 3 van volgend schooljaar zullen door bezuinigingen heel groot zijn (31 kinderen). Allebei de juffen van die groepen zijn erg streng. Dan gaat mijn zoontje, als hij blijft zoals hij nu is, ook in eerste instantie in het verzet. Er is door die grootte ook geen ruimte voor onderhandelingen, je moet gewoon. Ik heb ook een dochter van 9 die in groep 6 zit en best leuk meedoet op school. Zoontje haalde veel cognitieve mijlpalen eerder dan zijn zus en je merkt dat hij dingen sneller oppakt. Maar ik zie wel dat zij schoolser was met 5,5.
Alleen vraag ik me af, omdat dit probleem al langer speelt en zijn koppigheid verder gaat mijns inziens dan een erg lange versie van de peuterpuberteit, of langer kleuteren dan de heilige graal is? Groep 3 zal dan over 1,5 jaar niet zo heel grote verandering zijn, ervan uitgaande dat hij volgend jaar een cognitief wat uitdagender programma krijgt. Dan kom je er mee weg als je weinig doet. Maar verschuif je het probleem dan niet naar groep 4? De juffen zien het als een kwestie van langer rijpen. Maar is dat het wel? Is het niet een karakter probleem dat op een andere manier getackeld kan worden?
Heeft iemand een soortgelijk geval meegemaakt met hun kind? En merkte je dat langer kleuteren hielp?
Renmuis schreef op 03-03-2026 om 08:10:
Op dit forum (en viva) gaan de haren overeind staan van kleuterverlenging, dus een echt objectief beeld krijg je niet. Ik heb er wel ook goede ervaringen mee, ook voor kinderen die in principe cognitief al klaar zouden kunnen zijn voor groep 3. Het is niet voor niets dat vroegah, toen herfst kinderen nog bijna standaard 2,5 jaar kleuterden, een onevenredig percentage van de kinderen geboren in oktober tot en met december eindigden met een vwo advies. Dat stukje extra rijping wat ze gegund is heeft ze over het algemeen geen windeieren gelegd.
Er staat in je stukje niet of dit enkel gold voor kinderen die ook daadwerkelijk 2,5 jaar kleuterden en of de kinderen die dus 1,5 jaar kleuterdwn significant lager scoorden.
Ik denk dat intelligentie er toch wel uitkomt, ongeacht langer kleuteren of niet.
"Vroeger" stroomden kinderen alleen in september in.
Oktoberkinderen moesten toen bijna een jaar wachten totdat ze naar school mochten. Vandaar de naam 'late leerling'.
Misschien is de leeftijd van vier jaar te jong om aan je onderwijscarrière te beginnen?
Dochter van december heeft 2,5 jaar gekleuterd, op nieuwe basisschool kwam ze bij kinderen van december in de klas die 1,5 jaar gekleuterd hadden. Dat was daar de norm blijkbaar. Ik zag geen cognitieve verschillen zo van de zijlijn.
Poezenmeisje schreef op 03-03-2026 om 08:33:
"Vroeger" stroomden kinderen alleen in september in.
Oktoberkinderen moesten toen bijna een jaar wachten totdat ze naar school mochten. Vandaar de naam 'late leerling'.
Misschien is de leeftijd van vier jaar te jong om aan je onderwijscarrière te beginnen?
Dat geldt kan niet voor alle kinderen. Ik had er een van 3 toen zijn zus naar groep 3 ging. Hij moest nog tot eind januari wachten tot hij ook naar school mocht. Toen de grote dag eindelijk daar was was de teleurstelling heel groot. Hij mocht niet bij zijn zus in de klas om te leren lezen maar hij moest nog ruim 2 jaar naar de kleuters. Dat 2e volle jaar kleuteren was de heel op aarde ongeveer.
Poezenmeisje schreef op 03-03-2026 om 08:29:
"Vroeger" stroomden kinderen alleen in september in.
Oktoberkinderen moesten toen bijna een jaar wachten totdat ze naar school mochten. Vandaar de naam 'late leerling'.
Is dat zo? Ik heb laat kinderen gekregen en ik ben ook van het "vroeger" tijdperk (de derde klas werd ineens groep 5). Ik had toevallig recent een reünie van mijn basisschool en toen kwam ik een vriendin van vroeger tegen. Zij is ook jarig in oktober en bleek bijna drie jaar bij de kleuters te hebben gezeten. Misschien was mijn basisschool uniek hierin hoor.
Ik heb het over de jaren '70 van de vorige eeuw.
Poezenmeisje schreef op 03-03-2026 om 08:57:
Ik heb het over de jaren '70 van de vorige eeuw.
Nee nog eerder ik ging in 1971 meteen in maart naar school.
https://seniorplaza.nl/jaren50_onderwijs/
...
Kleuterschool, bewaarschool of fröbelschool, (school voor de leeftijdsgroep 4-6 jaar). De kleuterscholen werden overwegend geleid door nonnen.
...
In de jaren vijftig kreeg de opleiding tot kleuterleidster enige structuur en erkenning. In 1955 kwam er een wet die het kleuteronderwijs en de subsidiëring daarvan regelde, en daarbij de opleidingen voor kleuterleidster.
Verplicht is het nooit geweest, kinderen waren met 4 en 5 nog niet leerplichtig.
...
Kinderen zijn met 4 jaar nog steeds niet leerplichtig. Maar de meeste zijn wel toe aan school op die leeftijd.
Vroeger was idd de peildatum september. Je stroomde dus wel in als je 4 werd maar was je nog geen 6 begin september ging je nog een jaar kleuteren. Maar ook toen keken ze wel naar de individuele leerling. Ik was van eind oktober en mocht wel door naar groep 3.
Nadeel daarvan kwam pas op de middelbareschool. In de brugklas, verbergen voor je klasgenoten dat je stiekem nog graag met playmobiel speelt. Later als 13/14 jarige tussen de 15/16 jarige. En ook dan wil je erbij horen en mee doen. Terwijl ik social emotioneel nog helemaal niet zover was.
Maar goed. Dat probleem is er eigenlijk niet meer. Juist omdat de peildatum nu op december ligt. Je ben dus niet meer het enige 5 jarige tussen de 6 en 7 jarige.
Renmuis schreef op 03-03-2026 om 08:10:
Op dit forum (en viva) gaan de haren overeind staan van kleuterverlenging, dus een echt objectief beeld krijg je niet. Ik heb er wel ook goede ervaringen mee, ook voor kinderen die in principe cognitief al klaar zouden kunnen zijn voor groep 3. Het is niet voor niets dat vroegah, toen herfst kinderen nog bijna standaard 2,5 jaar kleuterden, een onevenredig percentage van de kinderen geboren in oktober tot en met december eindigden met een vwo advies. Dat stukje extra rijping wat ze gegund is heeft ze over het algemeen geen windeieren gelegd. Ook internationaal laten onderzoeken steevast zien dat kinderen die de oudste in de klas zijn het gemiddeld beter doen op academisch en sociaal gebied gedurende hun hele schoolcarrière.
Voor kinderen die zeer eigengereid zijn of een zeer duidelijke ontwikkelingsvoorsprong hebben is het geen oplossing, dat is wel waar. Die gaan vaak beter op de structuur en uitdaging van groep 3.
Klopt. Hier en op viva is men over het algemeen tegen kleuterverlenging. Ik ken de onderzoeken ook dat juist de kinderen die langer gekleuterd hebben en dus ouder zijn het 'beter' doen.
Sowieso zou ik naar mn eigen kind kijken. En dus niet vanuit; 'we' zijn tegen kleuterverlenging en de school doet het uit eigenbelang dus hij moet en zal over. Ik zie hier veel mensen reageren wiens kind cognitief voor lag. Dan zal extra kleuteren alleen maar frustrerend zijn. Maar dat zie ik TO niet schrijven; kind kent letters, maar kan niet lezen, de werkhouding is niet optimaal en voor de fijne motoriek heeft hij extra hulp nodig gehad. Dat klinkt niet als een kind dat voorligt. Gewoon een normaal kind met sterkere en zwakkere kanten. En dan is het de afweging of een jaartje extra kleuteren hem juist helpt om groep 3 beter aan te kunnen. Of dat dat in zijn geval geen meerwaarde heeft.
Ysenda schreef op 02-03-2026 om 17:43:
kan het zijn dat het niet willen beginnen komt omdat de uitleg niet bij hem past? Je ziet dit vaker, bv bij ASS maar ook bij hb, je hebt dan de details nodig om überhaupt te kunnen beginnen. Die details worden vaak bij de uitleg niet gegeven en moet je zelf invullen. En als je die niet hebt wil je wel beginnen maar je ziet niet waar je moet beginnen. Hebben ze al geprobeerd de werkjes op een andere manier aan te bieden?
Deze reactie zie ik nu pas. Ik vraag me af wat je hier precies mee bedoelt. Om wat voor soort details met betrekking tot de uitleg gaat het dan? Watvoor soort uitleg volstaat in dat geval dan wel? En op welke andere wijze zouden werkjes eventueel passender aangeboden kunnen worden?
duizel schreef op 03-03-2026 om 04:28:
[..]
Dat is even de vraag natuurlijk, als hij groep 3 stof al beheerst dan wordt groep 3 niet perse beter. Dit jaar bij mijn kind gezien, zij ging onderpresteren, paste zich aan aan het niveau. Thuis echt heel moeilijk gedrag. School heeft na flink praten en hulp van een externe dan toch maar pluswerk aangeboden, ze wilden daar eigenlijk niet aan want ze zagen het niet, toen ik vroeg wat er mis kon gaan wanneer ze dit gewoon eens twee weken zouden proberen hadden ze geen antwoord dus dat hebben ze toch maar gedaan. IB was trouwens wel heel positief hierin. . Blijkt pluswerk veel beter te gaan, dochter concentreerd zich, werkhouding beter, is gemotiveerd. En thuis is het weer rustig. Enige puntje is dat ze nu aangeeft dat het werk eigenlijk nog te makkelijk is bij taal.
Moraal van dit (te lange) verhaal, niet extra kleuteren maar in groep 3 ook alert blijven en aan de bel trekken.
Oudste kind was een twijfelgeval wat leeftijd betreft en heeft juist lang gekleuterd. In dit geval vind ik dat nog steeds de beste keuze geweest. Zit nu in groep 7 en gaat lekker mee. Bij jongste was dat echt niet goed geweest. Die was rond deze tijd vorig jaar eigenlijk wel een beetje klaar met groep 2 voor haar gevoel. Al heeft ze het nog wel fijn gehad
Dat geloof ik. Wel fijn dat het uiteindelijk is goed gekomen. Ook eenmaal in groep 3 zal ik er dan bovenop moeten blijven zitten. Mijn kind blijft er een met een sterke eigen wil en een gebruiksaanwijzing. Wel denk ik dat de structuur en het feit dat het echte leren dan gaat beginnen meer op hem gaat aansluiten. En ook gelet op zijn leeftijd (hij is geen herfstkind maar net een voorjaarskind). De werkjes die hij nu krijgt vindt hij heel makkelijk zegt hij en doet hij gelukkig ook goed (gezien aan het dikke boekje met werkbladen die hij naar huis heeft gekregen). Dus hopelijk goed nieuws tijdens het komende oudergesprek, maar met school weet je het nooit heb ik tot nu toe gemerkt. Ze denken er erg in hokjes, schema's en tabelletjes en ze zijn niet heel goed in het omgaan en interpreteren van gedrag (alleen wel in het observeren ervan). Het gewoon logisch nuchter nadenken is regelmatig ver te zoeken en ik vind dat gek om dat te zien juist bij professionals die met jonge kinderen werken.
Poezenmeisje schreef op 03-03-2026 om 08:33:
"Vroeger" stroomden kinderen alleen in september in.
Oktoberkinderen moesten toen bijna een jaar wachten totdat ze naar school mochten. Vandaar de naam 'late leerling'.
Misschien is de leeftijd van vier jaar te jong om aan je onderwijscarrière te beginnen?
Nee hoor. Je ging naar school als je vier werd. Als je nog geen volledig schooljaar had gehad, telde dit nog niet mee als kleuterjaar. De meeste kinderen kleuterden twee volle jaren en een beetje. De grens qua leeftijd lag op 1 oktober en die is onterecht nog jaren vastgehouden. De vroege leerling was een septemberleerling, die had precies twee jaren gekleuterd.
Sinds de wet op het basisonderwijs in 1985 zijn er klassen meer maar groepen en zou een kind in acht jaar tijd de basisschool moeten doorlopen. Er is geen grond voor een instroomgroep of een groep 0, een kind start in groep 1 en na de zomer is het groep 2.
De mensen die de KLOS -de kleuteropleiding hebben gedaan, hebben lang die 1 oktobergrens nog als heilig beschouwd en dat is er helaas een beetje in gebleven. De laatste klossers zullen nu inmiddels wel met pensioen gaan.
Jorni schreef op 02-03-2026 om 21:02:
Ik herken dit wel. Ook bij een van mijn kinderen speelt dit. Ook erg koppig, sterke eigen wil, maar cognitief volgens mij een stukje verder. Hij leest al, snapt groep 3 stof en is alleen maar daar in geinteresseerd. Met veel moeite hebben we hem duidelijk weten te maken dat hij moet doen wat er gezegd wordt op school en dat hij anders achter blijft tussen de kleine kinderen. En ook thuis werken we eraan. Zijn werkjes doet hij wel heel goed gelukkig. Hopelijk vindt school zijn werkhouding voldoende verbeterd. Zo niet dan gaan we deze discussie ook krijgen. Nog een jaar kleuteren zal funest zijn voor zijn zelfvertrouwen en zijn werkhouding, aangezien hij juist de groep 3 dingen leuk en interessant vindt (en het ook al beheerst). Als hij eenmaal in groep 3 zit dan komt het wel goed.
Hi Jorni, mijn zoontje is minder ver dan de jouwe hoor. Iig met lezen. Met rekenen dan wel weer. Maar wat ik uit jouw andere posts lees, is dat jouw zoontje wel serieus bezig is thuis (maar ik kan me vergissen). Mijn zoontje als hij er zin heeft. Dan kan het ontzettend hard gaan en zit hij er helemaal in. Maar hij kan er ook helemaal geen zin in hebben en dan rustig zeggen dat hij het niet kan (terwijl hij dat de dag daarvoor nog heel enthousiast heel goed deed). Ook op dit punt vind ik het lastig om in te schatten of langer kleuteren helpt om dit te verbeteren, of juist averechts werkt.
In mijn tijd ging je niet naar school op het moment dat je vier werd, maar in het schooljaar volgend op je 4e verjaardag. Met uitzondering van de september kinderen. Die begonnen in dat schooljaar. Ik ben van september en ging naar de eerste kleuterklas toen ik nog 3 was. Mijn broertje is van november en die was al bijna 5 voordat hij naar de kleuterschool ging. Ik ben van 1973, hij van 1976.