Stikstof, samen om tafel om een plan te maken

Daglichtlamp schreef op 29-12-2025 om 13:26:

Zullen we hier ontopic blijven? Ik praat graag in een ander draadje over de vele andere milieuproblemen. Dit draadje gaat over de boeren.
Die overigens ook hun deel hebben in de PFAS vervuiling.
https://www.clm.nl/nl/nieuws/pfas-pesticiden-in-de-nederlandse-landbouw-in-beeld/
Ondertussen wordt er druk gelobbyd richting de EU om het verbieden van schadelijke bestrijdingsmiddelen moeilijker te maken.
https://nos.nl/artikel/2595099-parkinsonpatienten-nederland-moet-zich-in-eu-verzetten-tegen-versoepeling-pesticiden

D66 en GroenLinks-PvdA hebben een motie ingediend waarin demissionair minister Wiersma wordt opgedragen om in Brussel te pleiten tegen de voorgenomen versoepeling. Het is de bedoeling dat er vandaag nog over de motie wordt gestemd.

In 2023 sprak de Tweede Kamer zich uit tegen het nog langer toestaan van het bestrijdingsmiddel glyfosaat, waarvan ook aanwijzingen zijn dat het ziekteverwekkend is. Maar de toenmalige landbouwminister Adema besloot de Kamer niet te volgen en zich te onthouden van stemming in de EU. Het middel is nog steeds toegestaan.

Zijn opvolger Wiersma (BBB ) stelt zich tot nu toe op het standpunt dat niet onomstotelijk bewezen is dat de middelen gevaarlijk zijn. Maar D66-Kamerlid Podt vindt dat de minister het zekere voor het onzekere moet nemen en tegen moet stemmen. "Als wij als Kamer haar dat opdragen, dan heeft ze daar niet veel keus in."

Gelukkig is de motie van GroenLinks-PvdA aangenomen. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2025Z22475&did=2025D53285
Tegenstemmen natuurlijk o.a. van de rechtse partijen: BBB, PVV, JA21

Ik reageerde op je bericht waarin staat:

Nederland heeft te weinig gedaan om de waterkwaliteit te verbeteren en de mestproductie omlaag te brengen, zegt Verstraten.

Nederland dus. En dan zijn mijn berichten over het gevaar voor het vervuilen van ons grondwater heel on-topic.

Die koeienvlaaien toch, tjonge jonge. Maar over de kopzorgen voor het grondwater gesproken....nee daar doet men niets mee.

Lees eerst het artikel met titel:

Na de stikstofcrisis komt de watercrisis: gaat Limburg over twee jaar door Europese regels op slot? ‘We lopen door tot we tegen de muur botsen’  01-06-2025

En lees dan onderstaande en bekijk de foto van de jeu-de-boulesbaan:



In Dagblad De Limburger:

Provincie kent 29 locaties waar giftige staalslakken in Limburgse grond zitten, maar mogelijk zijn er meer 02-06-2025

Staalslakken worden onder andere gebruikt bij de aanleg van snelwegen en speeltuinen, of zoals hier op een jeu-de-boulesbaan. Foto ANP
..........
Op ten minste 29 plaatsen in Limburg zijn staalslakken gebruikt voor de fundering van provinciale wegen. Dat blijkt uit boringen van de provincie. Staalslakken ontstaan bij staalproductie en worden gebruikt als bouwstof voor snelwegen, speeltuinen en fietspaden. Maar ze kunnen grondwater veranderen in gootsteenontstopper en zo dieren en planten doden.

De 29 locaties met staalslakken liggen vooral in Noord- en Midden-Limburg. Relatief grote concentraties zijn te vinden onder de N562 ten zuidoosten van Panningen en op de N570 tussen Roermond en Herkenbosch. Mogelijk zijn ze op nog meer locaties gebruikt, maar omdat aannemers het gebruik van staalslakken niet hoeven te melden, heeft de provincie geen overzicht van alle plekken waar ze liggen.


..............[afbeelding kaart]..........

Staalslakken zijn een steenachtig restproduct dat ontstaat bij het maken van staal. In feite gaat het dus om afval. Dat klinkt niet aantrekkelijk, maar het product heeft veel voordelen bij grote bouwprojecten. Zo zouden staalslakken onkruidgroei voorkomen en onderhoudsarm zijn. Bovendien zijn ze makkelijk in gebruik, volgens producenten. Maar het product is vooral goedkoop. Sterker nog: staalproducenten willen dit afval zó graag kwijt dat zij afnemers geld toestoppen.

Bloedneuzen

De Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) concludeerde onlangs dat staalslakken milieuschade veroorzaken wanneer zij in contact komen met grond- of regenwater. Er komen dan giftige stoffen vrij die het water veranderen in ‘gootsteenontstopper’, aldus de ILT. Dieren en planten die daarmee in aanraking komen, kunnen volgens de inspectie doodgaan.


Rijkswaterstaat zou staalslakken zelfs al sinds 2016 niet meer gebruiken bij de aanleg van wegen omdat er binnen de dienst zorgen bestaan over de risico’s voor mens en milieu. Die beslissing nam Rijkswaterstaat zonder de buitenwereld officieel te informeren, zo onthulden onderzoeksjournalisten van Nieuwsuur recentelijk, wat tot verbijstering leidde bij Kamerleden van oppositie en coalitie.


Lokale ophef

In 2024 stelde de D66-fractie in Gennep raadsvragen over het gebruik van staalslakken door een fabriek in Heijen. Omwonenden vreesden voor hun gezondheid. In reactie daarop besloot het college vier keer per jaar onderzoek te doen. De eerste resultaten kwamen onlangs binnen. De gemeente had geen staalslakken gevonden.

In mei 2025 vroeg de VVD in Valkenburg tijdens een commissievergadering of er staalslakken in die gemeente liggen en, zo ja, welke risico’s daarmee gepaard gaan. Verantwoordelijk wethouder Niels Dauven antwoordde hier ‘geen actieve weet’ van te hebben.

Wanneer staalslakken in de openlucht liggen, dus niet afgedekt zijn, dan kunnen ook mensen gezondheidsklachten krijgen, zoals bloedneuzen, hoestbuien en geïrriteerde ogen. Maar op de 29 locaties die de provincie Limburg heeft geïdentificeerd, zijn de staalslakken afgedekt met een laag asfalt van ‘veelal 25 centimeter’ en lijkt het risico voor omwonenden dus klein. De provincie laat weten dat er bij de GGD in Limburg geen gezondheidsklachten bekend zijn die verband houden met het gebruik van staalslakken.

Wanneer een aannemer aan bepaalde wettelijke vereisten voldoet, is het gebruik van staalslakken gewoon legaal. Maar de ILT concludeerde in 2023 al dat onze wetten de risico’s ‘voor mens en milieu niet afdekken’.

Meldplicht

Onder druk vanuit de Tweede Kamer kondigde het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een meldplicht aan voor het gebruik van staalslakken, die vanaf 1 januari 2026 ingaat. Volgens de provincie Friesland, waar veel staalslakken gebruikt zijn, is dat niet voldoende. „Staalslakken zijn nog steeds een wettelijk toegestane bouwstof en dat vindt de provincie Fryslân een kwalijke zaak”, liet een woordvoerder aan Nieuwsuur weten.


.......[foto].........

Uit de reactie van de provincie Limburg blijkt minder urgentie. De provincie is weliswaar ‘terughoudend’ met het gebruik van staalslakken, maar niet voornemens het product te verbieden. „Wij volgen de ontwikkelingen vanuit de landelijke politiek”, zegt een woordvoerder.

Denksport schreef op 05-01-2026 om 12:59:

[..]

Ach meiske toch, je hebt nog steeds niet begrepen waar dit topic over gaat hè?!

Over "Stikstof, samen om tafel om een plan te maken" ??? Toch? En hoe Femke Wiersma omgaat met het mestprobleem dat het grondwater vervuilt? Toch?

Maar men moet het één niet uit het oog verliezen bij de aanpak van het ander. Het is beide belangrijk. Maar de vervuiling van het water door giftige troep (waar NIETS tegen gedaan word) en wat openlijk gebeurd, vind ik toch wel een paar radartjes ernstiger dan vervuiling van teveel natuurlijke uitstoot van beesten.

En die giftige troep ligt open en bloot bij Jeu de Boulesbanen (terwijl het afgedekt hoort te zijn), en word zelfs in speeltuinen gebruikt.

Die aanpak hoort bij elkaar. Althans dat zou het moeten. Zoals ik vanochtend al noemde:

Na de stikstofcrisis komt de watercrisis: gaat Limburg over twee jaar door Europese regels op slot? ‘We lopen door tot we tegen de muur botsen’ 01-06-2025

Want daar gaat het wel naar toe en dat word nog veeeeeel erger dan het mestprobleem.

https://dit.eo.nl/artikel/stikstofcrisis-watercrisis-watercoalitie-water-vervuild-drinkwater Komt er na de stik­stof­cri­sis ook een watercrisis? 'Water is zwaar ver­ont­rei­nigd en wordt duurder'
13 augustus 2024 · Update: 19 december 2025 · 

https://www.nu.nl/binnenland/6299233/we-zitten-midden-in-de-stikstofcrisis-maar-de-volgende-crisis-is-al-onderweg.html 27 jan 2024 We zitten midden in de stikstofcrisis, maar de volgende crisis is al onderweg

Denksport schreef op 05-01-2026 om 12:59:

[..]

Ach meiske toch, je hebt nog steeds niet begrepen waar dit topic over gaat hè?!

Ik weet wel wat de titel van dit topic is. Maar weet jij wat stikstof én milieu eigenlijk is? En wat vervuiling inhoud? Als het land van slot kan vanwege een strenge stikstofaanpak....dan kan het land op slot gaan vanwege een meer-dan-slordige aanpak om het grondwater beter te beschermen. 

We hebben maar één grondwater, als je boos bent over Wiersma's mestaanpak vanwege de vervuiling van grondwater, en we moeten om tafel vanwege de stikstofaanpak, en men kijkt niet verder dan de neus lang is, (en men weet niet waar naar toe met die giftige troep) dan gaat dat grondwater nog erger vervuilt raken. Dat uit het oog verliezen is óf erg hypocriet óf erg dom. Ik denk beide.

https://www.zeeland.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/aanpak-stikstof/waarom-stikstof-een-probleem

Extra stikstofuitstoot tast de natuur aan. Daarom krijgen bijvoorbeeld bouw- en infrastructuurprojecten geen vergunning als ze leiden tot extra uitstoot. De Nederlandse stikstofuitstoot is per hectare het hoogst van Europa. Verschillende bronnen zijn hiervoor verantwoordelijk.We kunnen onze kennis over stikstof verbeteren door vaker en met nieuwe technieken te meten.

Wat is stikstof eigenlijk?

Stikstof is een element dat op aarde veel voorkomt. De lucht die wij inademen bestaat voor het overgrote deel uit stikstof. Dit is stikstof in zijn pure, niet-reactieve en schadeloze vorm (N2). Een klein deel van de stikstof op aarde en in onze lucht is beschikbaar in de vorm van reactief stikstof. Dit zijn chemische verbindingen die stikstof bevatten en die onmisbaar zijn als voedingsstof voor de natuur.

Echter, in overmaat kan reactief stikstof een schadelijke werking hebben. De belangrijkste reactieve stikstofverbindingen die de mens via uitstoot in de atmosfeer brengt, zijn ammoniak (NH3) en stikstofoxiden (NOx). Deze emissies veroorzaken een verslechtering van de luchtkwaliteit voordat ze ergens neerslaan.

Wanneer een stof vanuit de lucht op de grond neerslaat spreken we van depositie. Niet alles dat we uitstoten komt op dezelfde plek weer neer. Met name stikstofoxiden (NOx) kunnen ver wegwaaien en slaan soms pas honderden kilometers verderop weer neer. Ammoniak (NH3) landt dichter bij de uitstootbron.

Te veel stikstof brengt de natuur in problemen

De Europese Habitatrichtlijn schrijft voor dat de Europese lidstaten de verslechtering van de biodiversiteit van belangrijke plant- en diersoorten in Natura 2000-gebieden zoveel mogelijk moeten voorkomen.

Sinds de uitspraak van de Raad van State in 2019 mogen economische activiteiten alleen worden ontplooid als deze de Natura 2000-gebieden niet (verder) aantasten. De schade door stikstofdepositie is in deze gebieden echter nu al zo groot dat er op korte termijn actie nodig is om de natuur te herstellen en nieuwe economische activiteiten in Nederland te kunnen uitvoeren. Het land zit hiermee op slot en de overheid is op zoek naar oplossingen om uit deze impasse te komen.

Grip op stikstof

TNO onderschrijft de noodzaak om de Nederlandse uitstoot van stikstof te reduceren en pleit daarbij voor handhaving van een absoluut en geleidelijk dalend emissiebudget per regio. Het is hierbij belangrijk om goed op individuele emissiebronnen te kunnen sturen, wat uitbreiding vereist van het pakket aan sturingsmiddelen, zoals innovatie, monitoring en certificering.

Om zo snel mogelijk stappen te kunnen zetten, stellen we oplossingen voor volgens een gedifferentieerde aanpak; op de korte en middellange termijn en dichtbij en verder weg van Natura 2000-gebieden. De emissies van ammoniak en stikstofoxiden zijn hierbij niet volledig uitwisselbaar. Om het geheel juridisch minder kwetsbaar te maken, pleiten we er daarom voor aparte emissiebudgetten voor deze stoffen te hanteren. Download en lees het visiedocument hieronder.

...........

Stikstofuitstoot Nederland

De Nederlandse stikstofuitstoot is per hectare het hoogst van Europa. Verschillende sectoren zijn hiervoor verantwoordelijk. Echter, het is geen gemakkelijke opgave om in detail te bepalen welke activiteiten voor welke emissie en depositie verantwoordelijk zijn. Hoe beter we deze informatie kunnen geven, hoe gerichter actie ondernomen kan worden. We kunnen onze kennis over de emissie, verspreiding en depositie van stikstof verbeteren door modellen en metingen optimaal te combineren.

En bedankt voor wederom het om zeep helpen van een topic. Ik ben weg hier.

Fleurtje_5 schreef op 09-08-2024 om 19:43:

[..]

Waarom doe je het dan wel?

Je bent:

1: off-topic

2: op-de-man

3: het laatste bericht dat hier is geschreven is alweer een dikke week geleden. Wat zul jij dan moe zijn zeg.

A: klik op mijn naam in dit bericht en zie op wie ik reageer. Op Pagina 79 was je ook al eens (de zoveelste keer) op-de-man en onnodig-off-topic. 

B: Welk topic is om zeep geholpen? Of is een topic 'om zeep' als men niet met jou mee roept dat boeren opgedoekt moeten worden? Of omdat ik vind dat het grondwater van alle kanten beschermd moet worden en niet alleen van één kant??